5 soruda İşgalci İsrail’in Batı Şeria’daki bazı bölgeleri 'ilhak' planı

Siyonist İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da yer alan bazı bölgeleri “ilhak” planının, Filistin-İşgalcicİsrail sorununda gün geçtikçe azalan iki devletli çözüm olasılığını ortadan kaldıracağı belirtiliyor.

5 soruda İşgalci İsrail’in Batı Şeria’daki bazı bölgeleri 'ilhak' planı

İşgalci İsrail'in Siyonist Başbakanı Binyamin Netanyahu, 1 Temmuz’dan itibaren “ilhak” planını uygulamayı isterken, koalisyon ortağı ve Savunma Bakanı Benny Gantz ile plana ilişkin bazı görüş ayrılıkları yaşadığı dile getiriliyor. 

Tel Aviv yönetimi, uluslararası tepkilere rağmen "ilhak" planını uygulamakta kararlı gözükürken, Washington'un planın uygulanması takvimine ilişkin Tel Aviv ile ters düştüğü ileri sürülüyor.

İşgalci İsrail’in “ilhak” planında neler yer alıyor?

Siyonist İsrail yönetimi, işgal altındaki Batı Şeria’da yer alan Filistin toprakları üzerindeki yasa dışı Yahudi yerleşim birimleri ve Ürdün Vadisi’ni “ilhak” etmeyi planlıyor.

Söz konusu plana göre, “ilhak” edilecek bölgeler, Batı Şeria’nın yaklaşık yüzde 30’unu oluşturuyor.

“İlhak” edilecek bölgelerde yaşayan Filistinlilere İşgalc iİsrail'in vatandaşlığı mı verileceği yoksa işgal altındaki Doğu Kudüs’te olduğu gibi sadece oturum izni mi tahsis edileceği konusunda farklı görüşler dile getiriliyor.

İşgalci İsrail, Ürdün Vadisi’nin “kendi güvenliği için önemli olduğu” iddiasıyla “ilhak” etmeyi istediğini öne sürüyor. Yasa dışı Yahudi yerleşim birimlerinin ise boşaltılmayacağını ve bu yerlerin “İsrail’e bağlanması gerektiğini” savunuyor.

Batı Şeria’da 250’den fazla yasa dışı Yahudi yerleşim birimi bulunuyor ve buralarda 400 binden fazla Yahudi yerleşimci ikamet ediyor.

“İlhak” planı neden gündemde?

Trump'ın, Netanyahu ile 28 Ocak'ta Beyaz Saray'da düzenlediği basın toplantısında açıkladığı sözde Orta Doğu barış planında, Batı Şeria'daki yasa dışı Yahudi yerleşim yerlerinin "İsrail'in toprağı" olarak kabul edilmesi ve Tel Aviv yönetiminin Filistin'e ait Ürdün Vadisi üzerindeki hakimiyetini sürdürmesi maddeleri yer alıyor.

ABD ve Siyonist İsrailli yetkililerden oluşan ortak komisyon, sözde barış planının ardından söz konusu bölgelerin "ilhakı" için Batı Şeria'da haritalandırma sürecine başlamıştı.

Netanyahu ile Gantz arasında ne tür fikir ayrılıkları var?

İşgalci İsrail’de Kasım 2018’de başlayan ve uzun süre devam eden koalisyon krizi Netanyahu ile Gantz’ın “sürpriz” şekilde koalisyon hükümeti konusunda anlaşması üzerine geçen ay çözülmüştü.

Netanyahu ile Gantz, “ilhak” planı konusunda görüş ayrıklıklarına sahip.

Netanyahu, Batı Şeria’nın yaklaşık yüzde 30’nu oluşturan bölgelerin tamamının “ilhak” edilmesini isterken, Gantz, Filistinlilerin yoğun olarak yaşadığı bölgelerin “ilhak” edilmesine karşı çıkıyor.

İki lider arasında “ilhak" edilecek bölgelerde yaşayan Filistinlilerin durumuna ilişkin de görüş ayrıkları mevcut.

Netanyahu, “ilhak” edilecek bölgelerde yaşayan Filistinlilere İsrail vatandaşlığı verilemeyeceğini dile getirse de Gantz, geçen hafta yaptığı açıklamada, söz konusu bölgelerdeki Filistinlilerin “eşit haklara” sahip olacağını ileri sürdü.

İki lider “ilhak” planına ilişkin fikir ayrıklarını gidermek için bu ay iki kez bir araya geldi.

Trump’ın sözde barış planının mimarlarından olan ABD’nin İsrail Büyükelçisi David Friedman da bu görüşmelere katıldı.

İşgalci İsrail basını Netanyahu’nun Gantz’dan “ilhak” planına destek vermesini istediği aksi halde koalisyon hükümetini lağvederek yeniden erken seçime gitmeyi önerdiğini yazdı.

ABD’nin tutumu neden önemli?

Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği, İslam İşbirliği Teşkilatı, Arap Birliği’nin yanı sıra birçok ülke İşgalci İsrail’in “ilhak” planına karşı olduğunu açıkladı.

İşgalci İsrail’in planına Washington yönetiminin dışında destek veren neredeyse başka bir ülke yok.

Siyonist İsrail, uluslararası tepkilere rağmen ABD’nin desteğini arkasına alarak söz konusu planı uygulamakta kararlı gözüküyor.

Washington'un onayı olmadan Netanyahu'nun tek taraflı "ilhak" planını hayata geçirmesinin zor olduğu ifade ediliyor.

ABD yönetimi ile Siyonist İsrail’in planın hayata geçirilme takvimine ilişkin görüş ayrılıklarına sahip olduğu dile getiriliyor.

Netanyahu, 1 Temmuz’dan itibaren “ilhak” planını uygulamayı hedeflerken, ABD yönetiminin İşgalci İsrail’den “aceleci davranılmamasını” istediği aktarılıyor.

Netanyahu yönetiminin ise Trump’ın başbakanlık seçimini kaybetmesi halinde Washington’un “ilhaka” destek vermesinin zor olduğuna inandığı, bu nedenle “bir an önce” planı uygulamak istediği kaydediliyor.

Zira Trump’ın rakibi Demokrat Parti adayı Joe Biden, Siyonist İsrail’in “ilhak” planına karşı olduğunu açıklamıştı.

“İlhak” planı uygulanırsa ne olur?

Filistin yönetimi, Filistin-İşgalci İsrail sorunun çözümünün 1967 sınırlarında başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin Devleti'nin kurulmasından geçtiğini belirtiyor.

Netanyahu hükümeti, “ilhak” planını uygular ve ABD yönetimi de buna destek verirse, Siyonist İsrail’in kurulduğu 1948’den bu yana devam eden Filistin-İşgalci İsrail sorununda günden güne azalan iki devletli çözüm olasılığının ortadan kalkacağı dile getiriliyor.

Öte yandan planın Filistin yönetiminin geleceğini de tehdit ettiği ifade ediliyor.

Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) Yürütme Konseyi Genel Sekreteri Saib Ureykat yaptığı açıklamada, “ilhak” planının uygulanması halinde Filistin yönetiminin yıkılacağını söylemişti.

Ayrıca, Batı Şeria’daki işgali pekiştirmeyi amaçlayan “ilhak” planının, bölgedeki tansiyonun yeniden yükselmesine neden olacağı kaydediliyor.

Planın uygulanması halinde, Batı Şeria’daki mevcut yasa dışı Yahudi yerleşim birimlerinin genişlemesinin ve yeni Yahudi yerleşim birimlerinin inşasının önü açılacak.

Bu da Batı Şeria’daki Yahudi yerleşimci sayısının artması ve bölgenin demografik yapısının bozulması anlamına geliyor.

AA